KOAH

Basit Bir Koah Testine Ne Dersiniz ?Aşağıdaki soruları yanıtlarsanız, sizde KOAH olup olmadığını anlayabilirsiniz:×DİSMİSS ALERT

1. Haftanın çoğu günü sık sık öksürüyor musunuz?

2. Haftanın çoğu günü balgam çıkaryor musunuz?

3. Yaşıtlarınıza göre nefesiniz daha kolay mı daralıyor?

4. Yaşınız 40’ın üstünde mi?

5. Halen sigara içiyor musunuz ya da eskiden içtiniz mi?

Yukarıdaki sorulardan en az üçüne evet yanıtı verdiyseniz, doktorunuza başvurarak KOAH olup olmadğınızı  sorun ve basit bir solunum fonksiyon testi  yaptırın.

KOAH erken dönemde saptanırsa, akciğerinizin daha fazla zarar görmesini engelleyecek ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacak önlemleri alabilirsiniz.

KOAH niçin önemli bir hastalıktır?

KOAH’ın önemini anlayabilmemiz için hastalığın dünyada kaç kişiyi etkilediği, ne kadar ölümcül olduğu gibi bilgileri içeren epidemiyolojik verileri incelememiz gerekmektedir.

Tüm dünyada 65 milyon KOAH’lı hasta bulunmaktadır. Her yıl 2,7 milyon kişi ülkemizde 40000 kişi ölmektedir. Dünyada en sık görülen 4. ÜLKEMİZDE İSE 3. ölüm nedenidir.Son yıllarda ölüm oranları %163 artmıştır. Bu artışta sigara tüketiminin artması önemli bir rol oynamaktadır

Ülkemizde 3 milyon hasta olduğu tahmin edilmekte ve bunların sadece %8.4’ üne tanı konabilmektedir.

KOAH’ta hastalığın oluşumuna neden olan risk faktörleri nelerdir?

Aktif sigara içimimeslek ve kalıtsal alfa 1 antitripsin eksikliği, ev içi hava kirliliği.

En önemli risk faktörü olan Sigara içimi ile KOAH arasındaki ilişki nedir?

Günümüzde KOAH gelişiminde en önemli risk faktörü sigara içimidir. Gelişmiş ülkelerde KOAH gelişiminden % 80 oranında sigara içimi sorumludur. Sigara içicilerinin %50’sinde öksürük ve balgam yakınması ortaya çıkarken ancak % 20’sinde KOAH gelişmektedir. Bu durum bazı kişilerin daha duyarlı olduğunun bir göstergesidir . Normalde yaş ile birlikte solunum fonksiyonlarımızda ((FEV1(Zorlu vital kapasite birinci saniye) ) azalma meydana gelmektedir. Ancak sigara içimi bu azalmayı hızlandırmaktadır. Bu azalmadaki hızlanma herkeste farklıdır. Sigara içiminin bırakılması durumunda FEV1’deki yıllık azalmada küçülme meydana gelmektedir.

Hangi meslek grubunda çalışanlarda KOAH daha sık görülür?

Mesleki tozlar ve kimyasallarla (buharlar, irritanlar, gazlar) yeterli yoğunluk ve süre maruz kalındığında sigara içiminden bağımsız olarak KOAH gelişebilir. KOAH riski yüksek olan meslekler arasında maden işçiliği(silika, kadmiyum ve kömür gibi), metal işçiliği, ulaşım sektörü ve odun/kağıt üretiminde çalışma, çimento,tahıl ve tekstil işçiliği gelmektedir.

Alfa 1 Antitripsin Eksikliği Nedir?

KOAH’a yol açtığı bilinen tek genetik anormalliktir.  Serum alfa 1 antitripsin (AAT) düzeylerinde belirgin azalma sonucu 30-40 yaşlarında(normalde KOAH daha ileri yaşlarda ortaya çıkmaktadır)  amfizem gelişimi ile ortaya çıkan bu hastalıkta karaciğer ve deri de etkilenmektedir. KOAH’lı hastaların %1’inden azında AAT eksikliği hastalık gelişiminden sorumlu olduğu bildirilmiştir.

Ev içi Hava Kirliliği nedir?

Evlerde ısınma ve yemek pişirme amacıyla kullanılan çeşitli bitkisel ve hayvansal yakıtların KOAH gelişiminde etkisi olabileceği düşünülmektedir.

KOAH tanısında en önemli laboratuvar bulgusu nedir?

Spirometri isimli cihaz ile yapılan SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİdir. Tanı dışında hastalığın şiddetinin belirlenmesi, hastanın takibinde de kullanılmaktadır. Bu test için  bütün gücünüzle doktorunuzun anlattığı şekilde bir cihaza üflemeniz yeterli olacaktır.

Etkili bir KOAH tedavisinin hedefleri nelerdir?

  • Hastalığın ilerlemesinin önlenmesi
  • Yakınmaların düzeltilmesi
  • Egzersiz toleransının artırılması
  • Genel sağlık durumunun düzeltilmesi
  • Komplikasyonların önlenmesi ve tedavisi
  • Alevlenmelerin önlenmesi ve tedavisi
  • Ölüm riskinin azaltılması

KOAH tedavi programı neleri içermelidir?

  • Risk faktörlerinin (sigara içilmesi, mesleki maruziyet vb) kontrolü
  • Uzun süreli ilaç tedavisi
  • Akut atakların(ani kötüleşmelerin) tedavisi
  • Uzun süreli oksijen tedavisi
  • Solunum yetmezliğinde non-invaziv mekanik ventilasyon
  • Rehabilitasyon

İlaç tedavisinin KOAH’taki yeri nedir?

İlaç tedavisinin amaçları,

  • semptomların(ösürük,balgam, nefes darlığı vb) önlenmesi ve kontrolü
  • alevlenmelerin sıklığının ve şiddetinin azaltılması
  • sağlık durumunun ve egzersiz toleransının iyileştirilmesini sağlayarak hastalığı kontrol   altında tutmaktır.

KOAH tedavisinde öncelikle hangi ilaçlar tercih edilmelidir?

Ağızdan veya damardan alınan  ilaçların yan etki riski yüksektir. İnhaler yani nefes yoluyla alınan  tedavinin etkinliği yüksek ve yan etki gelişme riski düşüktür. İnhaler tedavinin kullanımı özellik gösterebilmektedir. Doğru kullanılmadığı taktirde, ilaçlar solunum yoluna yeterince ulaşmadığından etkisi azalır. Bu nedenle doktorunuzun size vakit ayırabilmesi ve ilacın kullanımını ayrıntılı bir şekilde anlatması önemlidir. Doktorunuz anlattıktan sonra, sizin de aynı işlemi  doktorunuzun gözetiminde yapmanız gerekmektedir.

KOAH Atağı nedir? Tedavisi nasıl yapılır?

Akut atak  yakınması belli bir düzeyde olan KOAH hastasında nefes darlığında artış ve günlük aktivasyonda azalma ile kendini gösteren ve bu tabloya balgam hacim ve renginde değişiklik, öksürükte şiddetlenme, bilinç bulanıklığı gibi bulguların da eklenebildiği ani gelişen   bir kötüleşme dönemidir. Basitçe hastalık bulgularının kısa bir zaman içinde şiddetlenmesidir.

Sebepleri içinde en önemlileri infeksiyonlar(solunum yollarında mikropların olması), hava kirliliğinde artış, ilaçların eksik veya hatalı kullanımı, pulmoner emboli(akciğere pıhtı atması), pnömotoraks (akciğer zarına aşırı hava kaçması) vb.dir.

Tedavide: BRONŞ GENİŞLETİCİ İLAÇLARIN DOZU VE SAYISI ARTTIRILIR

                 NEBULİZE  TEDAVİ (NEFES AÇICI İLAÇLARIN DAHA YÜKSEK      

                DOZLARDA VERİLMESİNE OLANAK TANIYAN CİHAZLAR)

                 SİSTEMİK STEROİDLER (KORTİZON)

                 GEREĞİNDE ANTİBİYOTERAPİ

                 NON İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON: Burun ve/veya ağız yoluyla basınçlı hava verilerek yapılan tedavi. Özellikle karbondioksit gazı birikiminde kullanılır. Hava yollarının açık kalmasını sağlayarak karbondioksit atılımını kolaylaştırır ve solunum kaslarının dinlenmesini sağlar     

Uzun süreli oksijen tedavisi ne zaman uygulanır?

KOAH’lı hastalarda verilen tüm tedavilere rağmen kan oksijen düzeyi belli bir düzeyden aşağıda kalırsa uzun dönem oksijen tedavisi gerekir. Bu tedavide hastalara günde en az 16-20 saat oksijen almaları önerilir. Bu tedavi için özel hazırlanmış oksijen konsantratörleri kullanılmaktadır.

Grip aşısı ve zatürre aşısı KOAH olan hastalar da uygulanmalı mıdır?

Dünya Sağlık örgütü KOAH olan hastalarda her yıl grip aşısı ve bir kez pnomokok aşısı yaptırılmasını önermektedir.